หมู่บ้านตุ๊กตาในญี่ปุ่น ชีวิตชีวาที่น่าขนลุก

ท่องเที่ยวญี่ปุ่น 14 พฤษภาคม 2557

คุณป้า อายาโนะ ทสึคิมิ วัย 64 ปี เปลี่ยนหมู่บ้านนาโงะโระ ที่เกือบร้างให้กลับมาดูมีชีวิตชีวามากขึ้น ด้วยตุ๊กตาผ้าขนาดเกือบเท่าคนจริง แต่สำหรับบางคนหมู่บ้านตุ๊กตาแห่งนี้คงน่ากลัวเสียมากกว่าน่าอยู่แน่ ๆ 

          ตอนเด็ก ๆ หลายคนคงเคยมีตุ๊กตาตัวโปรดที่ทั้งกอดทั้งเล่น พาไปไหนมาไหนด้วยกัน แม้กระทั่งนั่งคุยกับตุ๊กตาราวกับว่ามันมีชีวิตจริง ๆ ด้วยซ้ำ แต่ถ้าลองมาเยี่ยมเยียนหมู่บ้านนาโงะโระ ที่ตั้งอยู่บนเกาะชิโกกุของประเทศญี่ปุ่นสักหน่อยล่ะก็ คุณอาจไม่อยากเล่นกับตุ๊กตาอีกเลยไปตลอดกาล เพราะหมู่บ้านแห่งนี้มีประชากรมากกว่าครึ่งเป็นตุ๊กตา แล้วลองจินตนาการถึงยามคุณเดินไปตามถนนและสถานที่ต่าง ๆ ในหมู่บ้าน แล้วมีสายตาแปลก ๆ ของเหล่าตุ๊กตานับร้อยตัวจ้องมองมา คงรู้สึกเสียวสันหลังพิลึกแน่เชียว

      ตุ๊กตาเหล่านี้เป็นผลงานของคุณป้าอายาโนะ ทสึคิมิ ผู้กลับมายังหมู่บ้านของตัวเองอีกครั้งเมื่อ 11 ปีที่แล้ว หลังจากแต่งงานและไปใช้ชีวิตอยู่กับสามีที่โอซาก้า คุณป้าอายาโนะพบว่าเหลือผู้คนอาศัยอยู่ในหมู่บ้านน้อยเหลือเกิน คนส่วนใหญ่ที่คุณป้าเคยรู้จักต่างก็ออกไปหางานทำในเมือง อย่างที่โอซาก้าหรือโตเกียว และย้ายไปตั้งรกรากอยู่ที่นั่นถาวร ที่เหลืออีกส่วนก็พากันล้มหายตายจากไป จนในปัจจุบันเมื่อรวมตัวคุณป้าแล้ว หมู่บ้านนาโงะโระแห่งนี้มีประชากรอยู่เพียง 37 ชีวิตเท่านั้น น้อยกว่าประชากรตุ๊กตาไร้ชีวิต ที่ทั้งยืนทั้งนั่งในอิริยาบถต่าง ๆ ทั่วหมู่บ้านซึ่งมีอยู่กว่า 350 ตัว และทุกตัวล้วนกำเนิดมาโดยฝีมือของคุณป้าทั้งสิ้น 

 คุณป้าอายาโนะ เล่าให้ ฟริซ ชูมันน์ ช่างภาพชาวเยอรมันที่เข้าไปทำสารคดีหมู่บ้านตุ๊กตาฟังว่า ตุ๊กตาตัวแรกเกิดขึ้นมาหลังจากที่คุณป้าย้ายกลับมาอยู่ที่หมู่บ้านได้ราว 1 ปี ในตอนนั้นเธอพยายามหว่านเมล็ดพืชผักเพื่อปลูกไว้สำหรับบริโภค แต่กลับโดนกจิกกินจนไม่มีเมล็ดไหนที่งอกออกมาเลย จึงคิดว่าต้องทำหุ่นไล่กาสักตัว และก็ตัดสินใจทำตุ๊กตาตัวแรกขึ้น พอทำเสร็จก็รู้สึกว่ามันมีหน้าตาคล้ายกับคุณพ่อของเธอจริง ๆ หลังจากนั้นตุ๊กตาตัวอื่น ๆ ก็ตามออกมาอีกเรื่อย ๆ โดยคุณป้าตั้งใจทำมันขึ้นมาเพื่อทดแทนคนรู้จักที่เคยอาศัยอยู่ในหมู่บ้านแห่งนี้มาก่อน โดยส่วนที่ยากที่สุดในการทำตุ๊กตาก็คือการทำเย็บปาก คุณป้าบอกว่าแค่เย็บเบี้ยวไปนิดเดียวก็สามารถทำให้รอยยิ้มกลายเป็นหน้าบึ้งได้ทันที

      จนถึงปัจจุบันนี้หมู่บ้านนาโงะโระมีตุ๊กตาในอิริยาบถต่าง ๆ อยู่เต็มไปหมด ทั้งคุณลุงที่นั่งตกปลาอยู่ริมเขื่อน คุณยายนั่งเฝ้านา เหล่าชาวบ้านที่กำลังขะมักเขม้นทำงานอยู่ในไร่ รวมไปจนถึงเด็ก ๆ ที่นั่งประจำโต๊ะอยู่ในห้องเรียน พร้อมกับคุณครูและครูใหญ่ในโรงเรียนของหมู่บ้านซึ่งเพิ่งถูกทิ้งร้างไปเมื่อ 2 ปีที่ผ่านมา เมื่อมองดูจากที่ไกล ๆ ก็อาจทำให้หลงเข้าใจผิดได้ว่านี่เป็นหมู่บ้านที่แสนคึกคักมีชีวิตชีวา แต่ทว่าที่จริงแล้วตุ๊กตาเสมือนคนเหล่านั้นถ้าไม่นั่งแช่ ก็ยืนสงบนิ่งงันในท่าทางเดิมไม่เคยขยับไปไหนเลย

          อย่างไรก็ดี คุณป้าเองก็ยอมรับว่ามีคนในหมู่บ้านไม่เห็นด้วยนักกับการทำตุ๊กตาเหล่านี้ แม้เขาไม่เคยพูดตรง ๆ แต่คุณป้าก็รู้สึกได้ว่าชาวบ้านบางคนรู้สึกกลัว เพราะพวกตุ๊กตาช่างดูเหมือนคนจริง ๆ เหลือเกิน แต่ถึงอย่างไรเสียคุณป้าก็บอกว่าตุ๊กตาพวกนี้ก็อยู่ได้ไม่เกิน 3 ปี มันอายุไม่ยืนเท่าคนอยู่แล้ว และด้วยเหตุนี้ป้าอายาโนะจึงยังคงเย็บตุ๊กตาตัวใหม่ขึ้นมาเพิ่มเติมเรื่อย ๆ 

ท่าทางคุณป้าอายาโนะก็คงจะผลิตตุ๊กตาตัวใหม่ ๆ ขึ้นมาอีกเรื่อย ๆ ไปจนกว่าคุณป้าอ่อนแรงจนไม่สามารถผลิตเพื่อนที่ไร้ชีวิตเหล่านี้ขึ้นมาได้อีก และเมื่อวันนั้นมาถึงจริง ๆ นาโงะโระ หมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งนี้ก็คงจะกลายเป็นหมู่บ้านตุ๊กตาที่รกร้างอย่างสมจริงไปในที่สุด