แม่บ้านแห่ช็อปของถูกออนไลน์ บีบ "ญี่ปุ่น" ไม่หลุดบ่วงเงินฝืด

ทันข่าวญี่ปุ่น 5 พฤษภาคม 2553

แม้เศรษฐกิจญี่ปุ่นจะส่งสัญญาณฟื้นตัว แต่ในระยะยาวอาจจะออกอาการย่ำแย่ เพราะแม้ตัวเลขการใช้จ่ายภาคครัวเรือนและค่าจ้าง จะเริ่มปรับดีขึ้นบ้าง ทว่าภาวะเงินฝืดยังคงเป็นปัญหาหนักอกของญี่ปุ่น

ทั้งนี้ ญี่ปุ่นเผชิญกับภาวะเงินฝืดมายาวนานเป็นเดือนที่ 13 ติดต่อกัน โดยในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ดัชนีราคาผู้บริโภคพื้นฐาน (core CPI) ซึ่งไม่นับรวมอาหารสดที่มีความผันผวน ลดลง 1.2% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

แม้แต่กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ยังเตือนว่า ภาวะเงินฝืดจะ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของญี่ปุ่นที่ฟื้นตัว อย่างเปราะบาง

นอกเหนือจากผลพวงของเศรษฐกิจถดถอยที่เกิดขึ้นทั่วโลก และจำนวนประชากรที่อยู่ในภาวะหดตัว ซึ่งส่งผลให้ความต้องการบริโภคในญี่ปุ่นลดลงแล้ว พฤติกรรมของบรรดาคุณแม่บ้านยุคใหม่ที่เปลี่ยนไปก็อาจเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ยิ่งซ้ำเติมให้ญี่ปุ่นหลุดพ้นจากภาวะเงินฝืดได้ยากลำบากขึ้น

"ซีเอ็นเอ็น" ระบุว่า เว็บเครือข่ายสังคม (social networking) ได้มีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงวิธีการสื่อสารและการเสพสื่อของผู้คน และขณะนี้ผู้กำกับนโยบายของญี่ปุ่นก็กังวลว่าเว็บเครือข่ายสังคมกำลังมีบทบาทต่อดัชนีราคาผู้บริโภคของประเทศมากขึ้น

โดยปัจจุบัน แม่บ้านญี่ปุ่นราว 70,000 คน ที่ต้องกระเหม็ดกระแหม่เพื่อลดรายจ่ายในครอบครัว ได้พากันสมัครเป็นสมาชิกเว็บไซต์ "ไมนิจิ โทคุบาอิ" ร้านโชห่วยที่จำหน่ายสินค้าราคาย่อมเยาเพียงแค่คลิกผ่านออนไลน์

"ซาโตมิ ซาโต้" เป็นคนหนึ่งที่เคยใช้เวลาทุกเช้าค้นหาคูปองของซูเปอร์มาร์เก็ตที่แทรกอยู่ในหนังสือพิมพ์ ซึ่งเธอบอกว่า ยังมีข้อมูลอีกมากมายที่ไม่รู้หากไม่มี อินเทอร์เน็ต เพราะบางทีเธอก็ไม่ได้ข้อมูลเกี่ยวกับสินค้า หากใบแทรกของบรรดา ซูเปอร์มาร์เก็ตไม่ได้ส่งมาถึงแถว ๆ บ้านของเธอ

แต่เว็บไซต์นี้ได้เปลี่ยนแปลงสิ่งเหล่านั้นไป เพราะเพียงแค่เธอกรอกข้อมูลพื้นที่ที่เธออาศัยอยู่เข้าไปในเว็บไมนิจิ โทคุบาอิ ซึ่งเป็นหนึ่งในเว็บไซต์กว่า 25,000 เว็บ ที่คุณแม่บ้านเรียกว่า เป็นเว็บข่าวสารท้องถิ่น ก็จะทำให้ซาโต้รู้ถึงโปรโมชั่นเนื้อหมูและ ต้นหอมราคาสุดพิเศษ

ขณะที่ "ฮิโรเอะ อิชิโมโต" เชื่อมต่อ อินเทอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์มือถือ เข้าไปยังเว็บไซต์ร้านโชห่วยออนไลน์ที่มีชื่อว่า Belc ซึ่งมีโปรโมชั่นไข่ไก่ราคาพิเศษเพียงโหลละ 1 ดอลลาร์

การช็อปปิ้งผ่านโลกออนไลน์ทำให้ อิชิโมโตสามารถซื้อถั่วงอก มะเขือเทศ และไข่ได้ในราคาถูก รวมถึงตัดสินใจยังไม่ซื้อแตงและบร็อกโคลีซึ่งสามารถหาราคา ถูกกว่าได้จากซูเปอร์มาร์เก็ตอื่น ๆ

"อิชิโมโต" กล่าวว่า เธอสามารถซื้อสินค้าราคาถูกได้ตลอด เพราะใช้ชีวิตได้สะดวกมากขึ้นจากที่รู้ว่าจะเข้าไปที่ไหนที่ ไม่ต้องซื้อของราคาแพงอีกแล้ว

"ยาสุโย ฟูกูอิ" ผู้จัดทำเว็บไซต์ไมนิจิ โทคุบาอิ บอกว่า เว็บไซต์แห่งนี้เป็นเว็บเครือข่ายสังคมที่ดีที่สุด เพราะเว็บแห่งนี้สร้างสรรค์โดยแม่บ้าน และเพื่อคุณแม่บ้าน ซึ่งการเปิดให้ผู้ใช้ได้มีส่วนสร้างสรรค์เนื้อหาในเว็บแห่งนี้ทำให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ใช้ ทุกคนที่เข้ามา

นอกจากนี้ เสน่ห์ของเว็บไมนิจิ โทคุบาอิ ไม่ได้มีแค่การเข้ามาตามล่าหาสินค้าราคาถูก แต่ยังเพิ่มอำนาจซื้อให้กับผู้ใช้เว็บ อีกด้วย โดยบรรดาคุณแม่บ้านสามารถตรวจสอบข้อมูลรายละเอียดสินค้าได้ อาทิ สินค้าผลิตที่ไหน และนอกจากจะเป็น นักช็อปขาประจำแล้ว คนเหล่านี้ยังให้มุมมองที่แตกต่างจากบรรดาผู้ค้าปลีกด้วย

ฟูกูอิบอกว่า จำนวนสมาชิกที่สมัครในเว็บไซต์ไมนิจิ โทคุบาอิ โตพรวดถึง 20% ทั้งที่เศรษฐกิจญี่ปุ่นกำลังอยู่ในภาวะถดถอย

เพราะเงินเดือนของคุณสามีถูกตรึงไว้ที่ระดับเดิม หรือไม่ก็ปรับลดลง จากภาวะเศรษฐกิจขาลง แต่คุณแม่บ้านยังต้องซื้ออาหารสำหรับคนในครอบครัว ดังนั้นเว็บไซต์ประเภทเดียวกับไมนิจิ โทคุบาอิ จึงมีส่วนช่วยให้ครัวเรือนประหยัดไปได้มาก

แต่ในทางกลับกัน ทั้งร้านค้าปลีกและ ผู้กำหนดนโยบาย ซึ่งต้องต่อกรกับดัชนีราคาผู้บริโภคที่ลดลง และความรู้สึกในการจับจ่ายที่ยังไม่ฟื้น กลับมองเทรนด์ที่เกิดขึ้นนี้เป็นปัญหาที่ยิ่งซ้ำเติมภาวะเงินฝืดในญี่ปุ่น

"โชอิจิ โอกาซาวารา" จากสมาคมเชนสโตร์ญี่ปุ่น กล่าวว่า เราเข้าใจว่าผู้บริโภคต้องการสินค้าที่มีราคาถูก และเว็บเครือข่ายสังคมก็เป็นการขยายตัวของพฤติกรรมของผู้บริโภคในยุคข้อมูลข่าวสาร แต่ราคาสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตญี่ปุ่นมีราคาลดลงตลอด 13 ปีที่ผ่านมา และเว็บเครือข่ายสังคมเหล่านี้ก็จะยิ่งทำให้การฟื้นจากวัฏจักรราคาขาลงทำได้ยากขึ้นอีก

เขากล่าวด้วยว่า ร้านค้าคงทำอะไรเว็บเครือข่ายสังคมไม่ได้ นอกจากพยายามและผลิตสินค้าให้มีราคาน่าดึงดูดใจมากขึ้น

ทั้งรัฐบาลและธนาคารกลางญี่ปุ่นต่างพยายามจะพลิกฟื้นประเทศจากเทรนด์เงินฝืดที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน และเป็นปัจจัยสำคัญที่ลากฉุดเศรษฐกิจของญี่ปุ่นจากการฟื้นตัว

ในฟากของผู้บริโภคอย่าง "อิชิโมโต" เมื่อถูกตั้งคำถามว่าพฤติกรรมที่หันไป ช็อปปิ้งของถูกจากโลกออนไลน์อาจมีส่วนทำให้ญี่ปุ่นอยู่ในโหมดของภาวะเงินฝืด เธอตอบว่า เธอมีเงินค่าใช้จ่ายประจำวันที่จำกัด ต้องขอโทษด้วยถ้าจะเป็นอย่างนั้น แต่เธอคงไม่สามารถกังวลถึงเรื่องนั้นได้ ตราบที่ยังประหยัดเงินจากการซื้อของชำได้หลายดอลลาร์ และนี่ก็เป็นเรื่องสำคัญสำหรับตัวเธอและครอบครัว