พูดกับคนแปลกหน้า หนังสือกล่าวว่าการใช้สำนวน
nihon no kata desu ka. あなたは日本人ですか。คุณเป็นคนญี่ปุ่นใช่ไหมครับ คำว่า あなたไม่เหมาะที่จะใช้คำนี้เมื่อผู้พูดอยากจะถามคำถามเกี่ยวกับอีกฝ่ายว่าเป็นคนชาติไหน คำถามที่ถามจะฟังดูดีขึ้น ถ้าผู้พุดถามว่า
nihon no kata desu ka. 日本の方ですか。คนญี่ปุ่นหรือครับ
Nihon kara irasshai mashita ka.日本からいつしやいましたか。มาจากญี่ปุ่นหรือครับ
คือผมสงสัยว่าทั้งสองสำนวนทำไมถึงเหมาะสมครับอาจารย์ เพราะผมเปิดพจนานุกรมคำว่า 方 ไม่ได้มีความหมายว่าเกี่ยวกับคนครับ รบกวนอาจารย์ช่วยแนะนำด้วยครับ
(ครูประจำชั้นปรียา) เรื่องที่ถามมาเป็นเรื่องสำคัญมากเรื่องหนึ่ง เพราะไม่ใช่เรื่องที่เกี่ยวกับว่าใช้ไวยากรณ์ผิดแต่อย่างไร แต่มีหลายจุดทีี่ต้องระวัง และต้องทำความเข้าใจ
1. คำว่า anata あなた แม้จะแปลว่า ‘คุณ’ หรือ ‘เธอ’ ในภาษาไทย หรือ ‘ you’
ในภาษาอังกฤษ แต่คนญี่ปุ่นไม่ได้ใช้พร่ำเพรื่อ หรือใช้กับ
ใครก็ได้เหมือนในภาษาไทยและอังกฤษ ดังนั้น มัคคุเทศน์
ญี่ปุ่นจึงตกใจที่เพื่อนคุณเลอร์นเนอร์ เอาคำนี้มาใช้เป็นคำถาม
ถามอีกฝ่าย
2. คนญี่ปุ่นจะไม่นิยม และไม่มีการที่ว่าเห็นหน้าอีกฝ่ายแล้วก็อยากจะถามว่า ‘คุณเป็นคนญี่ปุ่นหรือ' แม้ในภาษาไทย หรือ ภาษาอังกฤษไม่เสียหายที่จะถามอีกฝ่าย แต่สำหรับคนญี่ปุ่น ถ้ามีใครถามแบบนี้ คนที่ถูกถามฟังแล้วก็คงตกใจ เหมือนกับว่า ไปทำอะไรผิดเอาไว้
เช่น ตำรวจเข้ามาตรวจ หรือเห็นท่าทางพิรุธ เลยถามว่า
日本人の方ですか。เป็นคนญี่ปุุ่่นหรือครับ
แม้จะใช้คำสุภาพว่า kata 方 แทนที่จะใช้ jin 人ก็ตาม
แม้จะใช้คำสุภาพว่า kata 方 แทนที่จะใช้ jin 人ก็ตาม
แต่ก็ยังถือว่าไม่เหมาะสมแม้จะใช้คำสุภาพก็ตาม
ที่เด็กวัด ป๊อป ไม่เข้าใจว่า ทำไม สำนวน
nihon no kata desu ka.日本の方ですか。
คนญี่ปุ่นหรือครับ ทำไมถึงเหมาะสมกว่า
あなたは日本人ですか。คุณเป็นคนญี่ปุ่นใช่ไหมครับ
(ครูประจำชั้นปรียา) คำตอบก็คือ คำว่า kata 方
แรก เริ่มเดิมทีมีความหมายว่า
1. ทิศทาง ดังนั้น จึงมักจะนำคำนี้ไปใช้ถามในกรณีที่ไมแน่ใจว่าเป็นคนไหน เช่น kono kata この方 แปลความหมายตามตัวอักษรก็คือ ‘ทิศทางนี้’ ซึ่งเด็กวัด
ป๊อปอาจจะนั่งอยู่ แล้วมีคนมาตามตัว แต่ไม่แน่ใจ
ว่า คนไหน คนที่ตามหา อาจจะถามเพื่อนว่า
‘ทาง (คนทางนี้) นี้หรือครับ’ แทนที่จะใช้ตรงๆว่า
kono hito desu ka.この人ですか。’
คนนี้หรือ’ ซึ่งไม่ได้ผิดไวยากรณ์ แต่คนญี่ปุ่นที่มี
มารยาทจะไม่ใช้สำนวนตรงๆแบบนี้
2. คำว่า kata 方 เป็นคำยกย่องใช้แทนคำว่า jin・hito 人 ดังนั้น ถ้ายังไงอยากจะใช้ ในหนังสือจึงแนะนำให้ใช้ว่่่่า
nihon no kata desu ka.
日本の方ですか。
คนญี่ปุ่นหรือครับ
คนญี่ปุ่นหรือครับ
หรือเลี่ยงถามทางอ้อมว่า
Nihon kara irasshai mashita ka.
日本からいらっしゃいましたか。
มาจากญี่ปุ่นหรือครับ
ที่มา: http://www.j-doramanga.com/
かばん [ka-ban]
ความหมาย : กระเป๋า