'โตโยต้า'ยังไม่พ้น'วิกฤต'แม้สหรัฐฯฟันธง'รถ'ไร้ปัญหาระบบไฟฟ้า

เทคโนโลยี ญี่ปุ่น 9 กุมภาพันธ์ 2554

“โตโยต้า” ได้รับชัยชนะครั้งใหญ่ในวันอังคาร(8) เมื่อหน่วยงานรัฐบาลอเมริกันแถลงผลการสอบสวนที่ยืนยันว่า ระบบควบคุมลิ้นปิดเปิดอิเล็กทรอนิกส์ของรถซึ่งผลิตโดยบริษัทยักษ์ใหญ่ สัญชาติญี่ปุ่นรายนี้ ไม่ได้มีข้อบกพร่องที่เป็นสาเหตุของปัญหาอันทำให้เกิดอุบัติเหตุจนมีผู้เสีย ชีวิตไปหลายสิบราย อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ต่างชี้ว่า โตโยต้ายังจะต้องใช้ความพยายามอีกยาวนานกว่าที่จะกอบกู้ชื่อเสียงของตนกลับ คืนมาได้
       
       นักวิเคราะห์เหล่านี้กล่าวเตือนว่า ถึงแม้ทางสำนักงานบริหารความปลอดภัยการสัญจรบนทางหลวงแห่งชาติของสหรัฐฯ (NHTSA) ได้เผยแพร่ผลการสอบสวนซึ่งถือเป็นผลดีต่อโตโยต้าดังกล่าว แต่บริษัทผู้ผลิตรถยนต์ใหญ่อันดับหนึ่งของโลกรายนี้ ก็ยังไม่ได้หลุดออกมาจากวิกฤตซึ่งทำให้ภาพลักษณ์ของโตโยต้าเสียหายหนัก ในเวลาเดียวกับที่คู่แข่งรายสำคัญอย่าง เจเนอรัลมอเตอร์ส (จีเอ็ม) กลับกำลังฟื้นตัวขึ้นมาอย่างรวดเร็ว
       
       “ถึงแม้เวลานี้เราทราบแล้วว่า ข้อบกพร่องที่เป็นชนวนทำให้ต้องมีการเรียกคืนรถมาซ่อมแซมกันมากมายนั้น ไม่ใช่อยู่ที่ระบบอิล็กทรอนิกส์ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นก็ยังคงเป็นความผิดพลาดบกพร่องอยู่นั่นเอง และภาพลักษณ์ของแบรนด์โตโยต้าก็เสียหายไปเรียบร้อยแล้ว” ทัตสึยะ มิซูโนะ นักวิเคราะห์ด้านรถยนต์แห่งบริษัทที่ปรึกษาด้านสินเชื่อมิซูโนะ กล่าวให้ความเห็น “วิกฤตเรียกคืนรถคราวนี้ยังไม่จบ และโตโยต้าก็กำลังอ่อนแอลงมากจากเรื่องนี้”
       
       โตโยต้าซึ่งเมื่อก่อนเคยโด่งดังในเรื่องความปลอดภัย กลับต้องตกอยู่ในวิกฤตโดยต้องเรียกคืนรถมาซ่อมถึงร่วมๆ 9 ล้านคันในช่วงระหว่างปลายปี 2009 จนถึงกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว สืบเนื่องจากจุดบกพร่องในเรื่องเบรกและคันเร่ง ซึ่งเป็นต้นเหตุทำให้เกิดอุบัติเหตุจนมีผู้เสียชีวิตไปหลายๆ กรณี
       
       เมื่อตอนที่รายงานการเกิดอุบัติเหตุของรถโตโยต้าทยอยออกมาเรื่อยๆ และโตโยต้าก็ถูกฟ้องร้องตลอดจนถูกกล่าวหาว่าพยายามปกปิดอำพรางความผิดพลาด ของตน NHTSA ก็ได้ดำเนินการสอบสวน โดยเรียกใช้บริการทีมวิศวกรขององค์การนาซา เพื่อตรวจสอบให้ละเอียดถี่ถ้วนว่าระบบควบคุมต่างๆ ของโตโยต้าก็มีความบกพร่องด้วยหรือไม่
       
       ข้อสรุปของการตรวจพิสูจน์ที่ดำเนินมา 10 เดือนได้นำออกเผยแพร่คราวนี้ยืนยันว่า ข้อบกพร่องจนทำให้รถโตโยต้าเกิดอุบัติเหจึ มีสาเหตุจาก 2 จุดซึ่งทางบริษัทได้เคยออกมาแถลงแจกแจงแล้วเท่านั้น นั่นคือ การที่คันเร่งเกิดอาการค้าง และพรมปูพื้นหลุดเข้าไปทำให้คันเร่งค้าง
       
       รัฐมนตรีขนส่ง เรย์ ลาฮูด ของสหรัฐฯ ซึ่งเมื่อตอนที่โตโยต้าถูกตรวจสอบไล่จี้อย่างหนัก ได้เคยพูดว่ารถของบริษัทนี้ไม่มีความปลอดภัยนั้น ก็ได้กล่าวในวันอังคารว่า รถโตโยต้ามีความปลอดภัยในการขับขี่ กระทั่งบุตรสาวคนโตของเขาก็ยังซื้อรถมินิแวน โตโยต้า เซียนา มาใช้ตามคำแนะนำของเขา
       
       หุ้นของโตโยต้าในโตเกียวทะยานขึ้น 5.16% เมื่อวันพุธ และบริษัทก็แถลงว่า ผลการสอบสวน “ยืนยันความเชื่อถือได้” ของระบบควบคุมลิ้นปิดเปิดอิเล็กทรอนิกส์ของโตโยต้า
       
       อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์ด้านรถยนต์หลายราย เป็นต้นว่า เรียวอิชิ ไซโตะ แห่ง มิซูโฮ อินเวสเตอร์ส ซีเคียวริตีส์ ชี้ว่า แม้เรื่องนี้ถือเป็นข่าวดีสำหรับโตโยต้า ทว่าบริษัทยังต้องเดินไปอีกไกลกว่าที่จะสามารถฟื้นตัวจากผลกระทบอันใหญ่โต ของวิกฤตเรียกคืนรถคราวนี้ได้
       
       ทั้งนี้ในปี 2008 โตโยต้าสามารถที่จะโค่นจีเอ็มตกลงมาจากตำแหน่งแชมป์ผู้ผลิตรถรายใหญ่ที่สุด ที่ครองมายาวนานถึง 77 ปีได้สำเร็จ ทว่านับแต่นั้นมาโตโยต้าเองก็กำลังต้องเผชิญกับผลกระทบหนักหนาสาหัสทั้งจาก วิกฤตเศรษฐกิจ, การเรียกคืนรถ, และช่วงหลังๆ มานี้ยังเจอเรื่องค่าเงินเยนแข็งเพิ่มเข้าไปอีก
       
       ขณะที่บริษัทมีผลกำไรสุทธิในรอบ 9 เดือนของปีการเงินปัจจุบัน (เม.ย.-ธ.ค.2010) เพิ่มเป็น 4 เท่าตัวของช่วงเดียวกันปีก่อนหน้า ซึ่งนับเป็นการดีดตัวกลับอย่างแรงในช่วงหลังวิกฤต ทว่าในปีที่แล้วโตโยต้ากลับสูญเสียส่วนแบ่งตลาดให้แก่คู่แข่งอื่นๆ ในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสองของบริษัท และก็เป็นแห่งที่โตโยต้าถูกกระหน่ำหนักสุดจากการเรียกคืนรถ
       
       “การสูญเสียส่วนแบ่งตลาดของโตโยต้าไม่เพียงเป็นเพราะความระแวงสงสัย เกี่ยวกับความเชื่อถือไว้ใจได้ของระบบควบคุมอิเล็กทรอนิกส์ของบริษัท เท่านั้น หากแต่ยังเป็นเพราะความข้องใจเกี่ยวกับวิธีการที่บริษัทใช้ในการรับมือกับ วิกฤตเรียกคืนรถคราวนี้ด้วย” ไซโตะแจกแจง
       
       ไม่เพียงเท่านั้น นักวิเคราะห์หลายรายบอกว่า เรื่องยุทธศาสตร์และความเป็นผู้นำในระยะยาวของโตโยต้า ก็ยังคงเป็นคำถามที่ไม่มีคำตอบอันน่าพึงพอใจ
       
       ในขณะที่โตโยต้ายึดมั่นเหนียวแน่นกับยุทธศาสตร์ของการสร้างรถประเภท ไฮบริดลูกผสมใช้น้ำมันกับไฟฟ้าผสมผสานกัน พวกคู่แข่งอย่างเช่น มิตซูบิชิ และ นิสสัน ก็ได้เริ่มเปิดตัวรถประเภทที่ใช้ไฟฟ้าล้วนๆ อย่างเช่น รถรุ่น “ลีฟ” ของค่ายนิสสัน
       
       “โตโยต้าจำเป็นที่จะต้องมีวิสัยทัศน์ทางยุทธศาสตร์สำหรับอนาคตให้มาก ขึ้น โดยที่เรายังมองไม่เห็นอย่างชัดเจนเลยว่าบริษัทกำลังมุ่งหน้าไปยังทิศทางไหน แน่ๆ” มิซูโนะ กล่าว